در مورد تکست خواندن در پزشکی

در مورد تکست خواندن در پزشکی

در مورد تکست خواندن در پزشکی 150 150 امیرمحمد قربانی
۴٫۵ (۹۰%) ۱۲ votes

تقریبا تمام اطرافیانم می‌دانند که از مخالفان سرسخت نواریون به عنوان منبع اصلی هستم.

نواریون نامی است که عده‌ای که ورودی‌های دهه‌ی هفتادِ پزشکی (شاید هم اواخر شصت) در شیراز بودند، رواج دادند.

آن‌ها، با آن ضبط صوت‌های قدیمی که نوار می‌خورد، صدای استاد را ضبط می‌کردند و هر دفعه، گروهی مسئولیت پیاده کردن صدای استاد را روی کاغذ، به عهده می‌گرفت.

جزوه‌ی نوشته شده را به تعداد تکثیر می‌کردند و بین همه پخش می‌کردند.

این سنت، هم‌چنان پابرجاست. فقط نحوه‌ی ضبط کردن صدای استاد تغییر کرده است.

 

خاطره‌ای مربوط:

اولین جلسه‌ی کلاس ما با استاد ثاقب بود. ایشان داشت داستان اختراع دستگاه‌های ventilator را توضیح می‌داد. ادامه داد که در مواقع بحران و سختی، ما خلاق می‌شویم. و بعد لعنتی به نواریون فرستاد و گفت:

نواریون وقتی به وجود آمد که ما فکر کردیم پزشکی خواندن یک بحران است!

و این اتفاق از همان اواخر دهه‌ی ۶۰ یا اوایل دهه‌ی ۷۰، رقم خورد.

ولی آیا واقعا این‌گونه است؟

پزشکی خواندن یک بحران است؟

خواندن دروس پزشکی از روی کتاب، این‌قدر دشوار و وحشتناک است؟


این نوشته در ذاتش پراکنده است. به خاطر این که این نوشته پراکنده‌تر نشود و کمی انسجام بیشتری داشته باشد، من فرض می‌کنم که نیاز نیست به کسی برای خواندن دروس انگیزه بدهم. می‌خواهم مستقیم بروم سر اصل مطلب. این که اگر بخواهم درس بخوانم، باید چه کار کنم؟

چند وقت پیش، در مورد یکی از منابعی که برای درس خواندن استفاده می‌کنم، توضیح دادم. ویدیو‌های دکتر نجیب.

در این نوشته، می‌خواهم به سراغ دومین منبع بروم.

کتب مرجع در پزشکی.

یک سری از کتاب‌های مرجع را همه می‌شناسند.

دیگر فکر کنم حتی دانش‌آموزان دبیرستانی، دو کتاب آناتومی گری و فیزیولوژی گایتون را می‌شناسند. یک سری از کتاب‌ها را هم ممکن است تابه‌حال اسم‌شان را نشنیده باشید. مانند کتاب‌های مورتاگ یا مِرک.

چند نکته در مورد کتب مرجع پزشکی به ذهنم می‌رسد که آن‌ها را در قالب چند نوشته، می‌نویسم.

تذکر پیش از شروع مطلب: تمام چیزی که در ادامه خواهید خواند، از تجربیات و سلیقه‌ی شخصی خودم است. ممکن است برای شما کارساز نباشد. سعی می‌کنم در این نوشته و ادامه‌اش، تعدادی نکته را که به ذهنم می‌رسد، بنویسم.

 

نکته‌ی اول: برقراری ارتباط با کتاب

احتمالا اسم کتاب اسنل را شنیده‌اید. یکی از معروف‌ترین کتاب‌های آناتومی جهان است. حتی فکر می‌کنم که در ایران، کتاب رسمی معرفی شده به عنوان مرجع درس آناتومی نیز هست. حداقل در شیراز که این‌گونه است.

اما من هیچ وقت نتوانستم با این کتاب، ارتباط برقرار کنم. به همین علت، در طول این ۴ سال، فقط چند صفحه از آن را خوانده‌ام.

یادم است که همان روز‌های اول ترم یک با شوق و ذوق آن را خریدم ولی فقط چند صفحه از روی آن خوانده و در نهایت این کتاب را چند ماه پیش به فرد دیگری هدیه دادم.

کتاب مرجعی که انتخاب می‌کنیم، باید کتابی باشد که از آن خوش‌مان بیاید. قرار نیست این کتاب را در طول یک شب، یک هفته، یک ترم، یک امتحان، یک سال بخوانیم. قرار است مدت‌های طولانی در کنارمان باشد (البته اگر منابعی مثل UpToDate و منابع مشابه، به زودی نسل این گونه کتاب‌ها را منقرض نکنند). قرار است با آن کتاب زندگی کنیم.

باید آن را دوست داشته باشیم. با نوشتارش ارتباط برقرار کنیم.

ساختارش را بپسندیم. گفتارش را روان بیابیم. سطح مطالبش را مناسب بدانیم.

و از خواندنش لذت ببریم.

من هیچ وقت چنین حسی را با کتاب اسنل نداشتم. برای همین، آناتومی را از مراجع دیگر می‌خوانم.

تا به حال، کتاب‌های یا دیگر مراجع اصلی که من با آن‌ها چنین ارتباطی برقرار کردم، لیست زیر است. ممکن است در آینده تغییر بکند.

 

۱. UpToDate

تاکنون، از لحاظ محتوا، هیچ منبعی را بهتر از آپتودیت نیافتم! نکاتی را نوشته است که هیچ کجا مشابه آن را ندیده‌ام. نامفهومی‌هایی را توضیح داده است که در جایی ندیده‌ام که این قدر واضح باشد.

از آپتودیت کم مقاله نخوانده‌ام. فقط یک ایراد اساسی می‌توانم به آن بگیرم:

سیستم جستجوی آپتودیت به نظرم نه تنها خوب نیست، بلکه افتضاح است. اصلا روش مناسبی برای جستجوی عنوان ندارد. اگر عنوان دقیق مقاله‌ را در آپتودیت بدانی، راحت هستی. وگرنه برای پیدا کردن مطلب مورد نظرت، دردسر خواهی کشید. صد البته که به دردسرش می‌ارزد.

برای استفاده از آن باید با وی پی ان دانشگاه خود، به سایت آپتودیت بروید. تا جایی که دوستانم به من گفته‌اند (صحت را نمی‌دانم)، وزارت‌خانه سالانه برای آپتودیت پول می‌پردازد و آن را در اختیار دانشگاه‌های علوم پزشکی قرار می‌دهد. برای همین باید با وی پی ان دانشگاه بروید تا بتوانید از آن استفاده کنید.

وی پی ان دانشگاه را وصل کنید. وارد سایت شوید، عبارت Welcome, Ministry of Health of Iran را می‌بینید. عنوانی را که می‌خواهید جستجو کنید.

مرجع

۲. تکست‌های فیزیولوژی:

به شخصه، دو کتاب Guyton و Berne and Levy را می‌پسندم. همه‌ی فصل‌های گایتون خوب نیست. شاهکار آن، فصل کلیه است و پس از آن قلب و دستگاه اعصاب. به نظرم، مبحث هورمون‌هایش ناقص است (هورمون‌ها را از پنج منبع مختلف خوانده‌ام که این را می‌گویم).

به گفته‌ی یکی از استاد‌هایم، فصل گوارش آن نیز خوب نوشته نشده است.

فیزیولوژی کلیه، به گفته‌ی عده‌ی زیادی سخت‌ترین فیزیولوژی است، برای این درس، علاوه بر گایتون، کتاب Koeppen and Stanton را هم پیشنهاد می‌کنم. البته خواندنش به درد کسانی می‌خورد که عاشق کلیه باشند و سرشان درد بکند.

یادم است که آن زمان که این شیوه‌ی درس دادن بیخود در دانشگاه کلافه‌ام کرده بود، فیزیولوژی کلیه و قلب بود که لذت پزشکی را به من یادآوری می‌کرد.

Berne and Levy به عنوان منبع اول خوب نیست. ولی وقتی که گایتون را خوانده‌ای و مطالبش ارضایت نکرده است، خواندن این کتاب، خیلی می‌چسبد. امتحانش کنید. هورمون‌ها را از آن خوانده‌ام. مبحث قلب را نیز از روی آن خوانده‌ام.

۳. تکست‌های آناتومی، جنین‌شناسی و بافت‌شناسی:

قبلا هم گفته‌ام. کلا به اندازه‌ی فیزیولوژی، از آناتومی لذت نمی‌برم. ولی برای خواندنش دو پیشنهاد دارم:

۱. خودتان را الکی درگیر مجاورت‌ها و normal variation‌ها نکنید. البته اگر برای امتحان می‌خوانید، قطعا باید این دو را بدانید. اما به نظرم، اول پایه را یاد بگیرید. بعد به سراغ normal variation‌ها بروید. مهم‌تر از این که بدانید هر ساختار چه normal variation‌هایی دارد، این است که بدانید آن ساختار می‌تواند normal variation داشته باشد. در این صورت در برخورد با یک کیس مشابه، می‌توانید به تکست مراجعه کنید و normal variation‌ها را بخوانید.

۲. نقاشی بکشید. نقاشی بکشید. نقاشی بکشید.

آناتومی را بدون نقاشی نمی‌توان فهمید. هر چقدر هم که در تجسم اجسام فضایی قوی هستید، باز هم نقاشی بکشید.

این پیشنهادم برای بافت‌شناسی و جنین شناسی نیز صادق است.

نقاشی کشیدن، باعث تثبیت مطلب و یادگیری عمیق‌تر می‌شود.

من خودم یک دفتر فیلی دارم که در آن نقاشی می‌کشم. شاید پیشنهاد بدی نباشد که دو سه عدد دفتر فیلی تهیه کنید که برای هر درس داشته باشید.

برای آناتومی، من خودم از آنتومی گری استفاده می‌کنم. اما چند وقت پیش، یکی از اساتیدم کتاب آناتومی Moore را به من معرفی کرد. از روی آن مبحث کوتاهی را خواندم و خوشم آمد. این کتاب را نیز امتحان کنید. ببینید که کدام را دوست دارید.

برای بافت‌شناسی که قطعا کتاب Junqueira را پیشنهاد می‌کنم. تقریبا بیشتر فصل‌های آن را خوانده‌ام. ساده و زیبا نوشته است.

برای جنین‌شناسی نیز – درسی که بی‌شک پیشنهاد می‌کنم از روی کتاب بخوانید – کتاب Langman را استفاده کرده‌ام. راستش کتاب‌های دیگر در حوزه‌ی جنین‌شناسی را نمی‌شناسم.

۴. پاتولوژی رابینز

رابینز نیز از کتاب‌هایی است که بیش از ۷۰ درصد آن را خوانده‌ام. نثرش روان و ساده است. برخی اوقات کمی در گفته‌هایش زیاده‌روی کرده ولی در کل از کتبی است که دوستش دارم.

۵. هریسون و اسنشیال سیسیل

نکته‌ی ۱:

خواندن هریسون می‌تواند طاقت‌فرسا باشد اگر که آن را درست نخوانی. می‌تواند تمام انرژی‌ات را بگیرد.

اگر اهل استفاده از ماژیک‌های هایلاتر باشی، کمتر خطی از هریسون‌ات است که رنگی نشده باشد. خط به خط اش نکته است.

یک روشی است که از یکی از اساتید یاد گرفته‌ام و برای خواندن هریسون در حد دانشجوی پزشکی عمومی از آن استفاده می‌کنم.

چهار چیز در مورد هر بیماری است که باید حتما یادگرفته شود:

۱. بیماری در یک جمله.

هاشیموتو یک بیماری خود ایمنی (هم (B cell (anti TPO Ab و هم T cell) است که به تیروئید حمله می‌کند و باعث کم‌کاری تیرو‌ئید می‌شود.

۲. اورژانس‌های آن بیماری.

اورژانس قسمت دیابت هریسون، DKA و HSS است.

۳. چه چیز در مورد آن نباید miss شود. چه وقت ارجاع دهیم.

مثلا در مورد روماتیسم مفصلی، C1-C2 subluxation فراموش نشود

۴. درمان ابتدایی.

خط اول درمان فشار خون بالا، داروهای ACE-I، ARB، Thiazides و CCB است.

 

نکته‌ی ۲:

استاد روزبه حرفی به من زد که تا کنون که به آن عمل کرده‌ام، نتیجه‌ گرفته‌ام:

اگر چیزی را از روی هریسون خواندی و نفهمیدی، ده بار دوباره آن را نخوان. نخواهی فهمید. برو همان قسمت را از روی سیسیل بخوان.

 

نکته‌ی پایانی بحث معرفی تکست‌ها: بعضا از تکست‌هایی استفاده می‌کنم که خیلی شناخته شده نیست.. آن‌ها را در پست جداگانه‌ای معرفی می‌کنم.

 

نکته‌ی دوم: فارسی یا انگلیسی

حتی اگر زبان شما ضعیف است، قطعا انگلیسی را توصیه می‌کنم. کتابی مثل گایتون، آن قدر روان و ساده نوشته شده است که انگار کتابی است پر از لغات پزشکی که بین این لغات، افعال is و are قرار گرفته است. البته بعضی از کتاب‌ها، ادبیات سختی دارند. مثلا هریسون، به نسبت گایتون، ادبیات سخت‌تری دارد.

ولی باز هم توصیه می‌کنم که سعی کنید به انگلیسی خواندن عادت کنید. درست است که سرعت شما را می‌تواند به کمتر از نصف کاهش بدهد، اما می‌ارزد. دلایل مختلفی می‌توان برای آن آورد. مهم‌ترین‌اش این است که تاکنون نشده است که چند پاراگراف از یک کتاب ترجمه بخوانم و در آن غلط ترجمه‌ای و علمی پیدا نکنم.

 

ادامه‌ی این ماجرا را در پست جداگانه‌ای می‌نویسم. الان دیگر از لحاظ فیزیکی، توانایی ادامه دادن این نوشته را ندارم!

۱۸ دیدگاه
  • سلام.
    بسیار پست مفیدی بود. ممنون🌹🙏
    در رابطه با up to date… اپلیکیشنی هست به نام iMd که میتونید از طریق اون مقاله های up to date رو بخرید(فکر کنم ۴۰ تومن بشه). و بعد از بارگیری همیشه در صورت دسترسی به اینترنت، تمام مقاله های up to date رو خواهید داشت.
    با آرزوی موفقیت✌🙏

    • امیرمحمد قربانی آبان ۴, ۱۳۹۷ در ۱۵:۵۰

      سلام فاطمه. من قبلا از iMD استفاده می‌کردم. ولی هیچ‌وقت باهاش راحت نبودم. الان اپلیکیشن رسمی خود آپتودیت رو نصب کردم و اکانتش رو خریدم.

  • میشه درباره ی این که درخواست vpnدانشگاه بدیم برای استفاده از سایت uptodateبیشتر توضیح بدید؟چطوری باید این کارو بکنیم؟

    • امیرمحمد قربانی مهر ۲۲, ۱۳۹۷ در ۰۹:۲۷

      وزارتخونه فعلا قراردادش رو با آپتودیت تمدید نکرده. وی پی ان دانشگاه هم خودشون بهت میدن.

  • با احترام
    شما نسل قدیم نه تنها خیلى از لذایذ پزشکى رو نچشیدید متاسفانه و نخواهید چشید ،
    بلکه خیلى سخت تر مطالب رو متوجه شدید …
    برنامه هاى سه بعدىِ آناتومى ، انیمیشن هاى فیزیولوژى ، memorize ها و simply هاى ویدیوهاى خارجى ….

    • امیرمحمد قربانی بهمن ۱۰, ۱۳۹۶ در ۰۵:۲۱

      سلام مهدی‌یار.

      وقت بخیر.

      من تازه سال پنج هستم. نسل قدیم کجا بود :))

      و دوما به نظرم اون‌ها لذت اصلی پزشکی رو چشیدند، نه ما. یکم دلایلم طولانی هست. به زودی می‌نویسم برات.

  • سلاااام این پست عاااااااالی بود ممنونم یه دنیاااا
    الان بعضیاشو نمیدونم چی هستن چون برا علوم پایه نیستن. ولی اونا که از الان میتونم استفاده کنم رو خیلی خوب معرفی کردین.

    منم یه دفترنقاشی بزرگ برا اناتومی دارم. و البته برا فیزیولوژی. فیزیولوژیم ازوناس ک باید شکلشو بکشم!

    یه مرجع اناتومی هم هست: زوبوتا. من شکلای اونو هم دوست دارم. تو شیراز کمتر دیدم استفاده کنن. چن تاش تو سالن مولاژ بود فقط.

    بابت همه راهنماییها و معرفیا ممنونم.
    🌹🌹🌹🌹🌹

    • امیرمحمد قربانی دی ۲۸, ۱۳۹۶ در ۱۴:۴۷

      سلام زهرا.

      منم ترم یک بودم زوبوتا رو خریدم. زوبوتا م هم به لاتین هست، انگلیسی نیست. خیلی ازش استفاده نکردم. راستش اصن یادم رفته بود که دارمش. الان که گفتی یادش افتادم.
      آره منم دست بچه‌ها کمتر دیدم. بیشتر نتر دیدم.

  • امیرمسعود حدیدی دی ۲۷, ۱۳۹۶ در ۱۸:۴۹

    سه ماهه درخواست ایمیل دانشگاهی ! دادم که بعدش بتونم درخواست vpn بدم !
    حقیقتش تا قبل از این مطلب خبر نداشتم برای چی مفیده …
    ممنون گفتی … ( و همچنین ممنون از راهنمایی خوبت در زمینه کتاب ها )

    • امیرمحمد قربانی دی ۲۷, ۱۳۹۶ در ۲۱:۰۰

      والا گویا یه سری سایت دیگه رو هم باز می‌کنه. من که استفاده نکردم هنوز از بقیه‌ش که بدونم چی به چیه :)) کاربرد دیگه‌ای هم سراغ ندارم براش :))

      • یه کاربرد دیگه‌ش (ایمیل دانشجویی که خوب با وی پی ان همراه هست قاعدتا) استفاده مجانی از مایکروسافت آفیس ۳۶۵ هست به همراه ۱ ترابایت فضای ابری داخل وان درایو مایکروسافت!

  • یه منبع خیلی خفن که پیدا کردم واسه آناتومی و ای کاش زودتر آشنا میشدم باهاش سایت و اپلیکیشن teach me anatomy هست. البته دکتر نورافشان یه بار معرفی کردش.
    خیلی به طور خلاصه و جمع و جور با کلی شکل عالی و ساده توضیح میده آناتومی رو.
    واسه اندام که امتحان کردم عالییی بود.
    مرسی بابت پستت خیلی اینفورمتیو بود! یا به قول شما استودنت ها تیچینگش بالا بود! :))

    • امیرمحمد قربانی دی ۲۷, ۱۳۹۶ در ۱۷:۵۷

      عوضی :)))

      ما می‌خوایم به استادا احترام بذاریم. ما اعتقاد داریم که استادها اینفومتیو هستند. موضوع اینه چقدر تمایل دارن که این اطلاعات رو در میون بذارن :))

      پست رو که آپدیت کردم، اینی رو که گفتی اضافه می‌کنم. مرسی 😊

  • به آپ تو دیت که باید گفت تو محشری از همه سری 😉
    وقتی از آناتومی و نقاشی گفتی به یاد خلاصه های شماتیک و اون نقاشی های آناتومی خودم افتادم چقدر نقاشی آناتومی خوبه کلا هر چیز رو که بشه تخیل کرد بهتر میشه یاد گرفت(برا من اینجوریه)
    نکته ی استاد روزبه خیلی جالب بود
    چقدر خوبه که داری تجربیاتت رو می نویسی
    شاد باشی دلاور

    • امیرمحمد قربانی دی ۲۷, ۱۳۹۶ در ۱۴:۲۶

      سلام علیرضا
      آره. واقعا آپتودیت عالیه.

      یه کتاب پرینت گرفته بودم به اسم draw it to know it. باهاش نقاشی می‌کشیدم. کتاب خوبی بود. تو پست بعدی معرفی‌ش می‌کنم.

      تا به‌زودی.